GENEL BAŞKANIMIZ ALİ BABACAN’IN POLATLI TİCARET ODASI EKONOMİK İSTİŞARE TOPLANTISI KONUŞMASI
Polatlı Ticaret Odası’nın değerli başkanı, organize sanayi bölgelerinin başkanları, ticaret odamızın ve organize sanayi odamızın değerli yönetim kurulu üyeleri, değerli meclis üyeleri, çiftçilerimiz, esnafımız, sanayicilerimiz, değerli basın mensupları, hepsini saygıyla ve sevgiyle selamlıyorum. Polatlı Ticaret Odamızın düzenlediği ekonomik istişare toplantısına hoş geldiniz diyorum.
Bugün Polatlı Ticaret Odası'nda, ekonomi gündeminin en sıcak olduğu bu gününde kıymetli bir toplantı gerçekleştiriyoruz. Özellikle son 3 ayda ekonomide can yakan hatalar nedeniyle büyük bir krizin içinden geçerken, dün akşamki açıklamalarla başka bir gündem oluştu Türkiye'de.
Sayın Erdoğan'ın dün akşamki açıklaması ile vatandaşlarımızın -çok doğal olarak- kafası epey bir karıştı. Çünkü açıklama ile eş zamanlı olarak döviz kurları yükseliş durdu ve döviz kuru bir miktar aşağıya indi. Tabii herkes soruyor: 'Ya ne oldu, niye oldu, ne olacak?'. Gerçekten dün akşamdan bu yana bütün Türkiye ciddi bir merak ve kafa karışıklığı içerisinde.
Burada öncelikle birkaç tespit yapmamız gerekiyor.
Birincisi, doların düşmesi vatandaşlarımızı sevindirdiyse de unutmayalım ki, şu anda dolar kurunun düşmüş hali dahi, eylül ayının başındaki kur seviyesine göre çok daha yüksek. Yani bir bakıma ölümü gösterip sıtmaya razı olma gibi bir durumla karşı karşıya kaldık. Onu bir tespit etmek lazım.
Daha eylül ayının başında dolar kuru 8,30 idi. 12,13'e düştü diye şu an seviniyoruz. Düşmesi iyi mi iyi. Ama daha söyleyeceklerimiz var.
Birinci bu tespit; yani eylül başına göre hala en az yüzde 50 artmış. Daha yüksek seviyede döviz kuru.
İkincisi, cumhurbaşkanının açıklamalarıyla eş zamanlı olarak, kamu bankalarının yoğun bir şekilde döviz sattığı konuşuluyor. Yani, 'Bak işte Erdoğan konuştu, kur düştü' algısının yaratılmaya çalışıldığıyla ilgili çok kuvvetli iddialar var. Bankacılar bunu daha iyi biliyor, izliyor.
Eğer, bu doğruysa, 'Bak cumhurbaşkanı bir konuştu, döviz düştü' dedirtmek için kamu bankaları cayır cayır bu dönemde döviz satıyorsa bunu da birilerinin çıkıp açıklaması gerekir. Bankacılar arasından yoğun bir şekilde dün gece ve bu sabah bunlar konuşuluyor.
Üçüncüsü, açıklanan yeni kararlar, döviz kurunu kısa vadede, bir nebze olumlu etkilese de ileriye doğru Hazinenin ve Merkez Bankasının yükümlülüklerini olağanüstü artıracak.
Açıklanan mevduat garantisi metodu, kamu yükünü artıracak, Hazinenin borcunu artıracak.
Vatandaşlarımızın kafası karıştı biliyorum. Ekonomi ile içli dışlı olmayan herkesin kafası karıştı. Çünkü ortada oldukça tehlikeli bir oyun var. Ben çok basit bir dille anlatayım:
Biliyorsunuz, son haftalarda, bankalardaki toplam mevduatın %60'dan fazlası döviz cinsinden mevduat olmuştu. Yani bankada vatandaşımızın toplam yüz lira parası varsa bunun yüzde 61,62, ta 65'e kadar çıktı döviz cinsinden.
Dün gece açıklanan bu kararla, geri kalan mevduatın, yani Türk lirası mevduatın da getirisi, dövizdeki artışa eşitlenmesinin önü açılmış oldu.
Yani vatandaşlarımıza diyorlar ki, sen paranı Türk lirasında tutsan da sanki döviz tutuyormuşsun gibi biz seni kazandıracağız diyorlar. Eğer Türk lirasına aldığın faiz döviz kurundaki artışın altında kalırsa aradaki farkı biz kapatacağız diyorlar. Kur ne kadar artarsa artsın, kur farkını sana ödeyeceğiz diyorlar. Dünkü açıklamanın özü bu.
Sonuçta, bugünkü döviz kurunu düşük gösterirken, ilerideki kur artışının bedelini de şimdiden Hazineye ödetmenin hazırlığını yapmış durumdalar.
Peki bu kur farkını bu ülkenin Hazinesi nereden ödeyecek? Vatandaşlardan toplanan vergilerle ödeyecek.
Bu nedir, biliyor musunuz, bu ülke ekonomisini tam bir dolarizasyona götürmektir. Bu uygulama, nihayetinde, para politikasının etkisini sıfırlar. Zaten yüzde 35'e,40'a düşmüş Türk lirası mevduatını da dövize endeksleyerek artık bankadaki paraların tamamının Türk lirası değil döviz ya da dövize endeksli para birimlerine dönmesi demek.
Bakın, önemli bir nokta daha var:
Sayın Erdoğan 'Ben talimat verdim faizi düşürdüm' diyor. Nas diyor. Sayın Erdoğan, Merkez Bankasının politika faizini %19'dan %14'e düşürmekle, yani 5 puan düşürmekle övünüyor değil mi?
Ancak aynı dönemde, Hazinenin borçlanma faizi tam 8 puan arttı ve %17'den %25'e çıktı. Ülkedeki riskler yükselince enflasyon beklentisi yükselince Hazinenin borçlanma faizi yükseldi. Merkez Bankasının faizi 5 puan düştü, Hazinenin borçlanma faizi 8 puan yükseldi.
Yani bu ne demek? Merkez Bankası bankalara borç verirken %14 faiz uyguluyor şu anda, ama aynı devletin Hazinesi, aynı bankalardan borç alırken şu anda %25 faiz ödüyor. Yani düşünün devletin iki kurumu değil mi? Biri Merkez Bankası biri Hazine. Merkez Bankası borç verdiği paradan aldığı faizi 19'dan 14'e düşürdü. Bankalara yüzde 14 ile borç veriyor; aynı devletin Hazinesi aynı bankalardan yüzde 25 ile borç alıyor.
Bu salondakilerin çoğu bir şekilde iş hayatının içinde. Ya çiftçi üretiyor ya sanayici üretiyor ya esnaf alıyor, satıyor. Bu mantıkla, bu kafayla gelsinler şurada Polatlı'da bir bakkal dükkânı açsınlar; inanın 3 ayda batırırlar, beceremezler. Böyle devlet yönetilir mi? Madem yüzde 14 ile borç veriyorsun Merkez Bankası olarak senin Hazinenin niye yüzde 25 ile borç almasına izin veriyorsun? Hadi onu da bir talimatla düşürsün de görelim. Hiç bahsetmiyor dikkat edin. Hazinenin borçlanma faiziyle ilgili tek kelime ağzından çıkmıyor. Faizle mücadeleyi sadece Merkez Bankasının faiziyle mücadele diye sunuyor insanlara.
Sayın Erdoğan nas diyor ama, ben merak ediyorum, Merkez Bankası faizi için nas var da Hazinenin ödediği faiz için nas yok mu acaba?
Değerli arkadaşlar,
Tekrar etmek gerekirse, dünkü açıklama ile vatandaşa şunu diyorlar: 'Gidip dolar alma, paranı Türk lirasında tut, ben sana garanti veriyorum, dolar ne kadar artarsa sana o farkı vereceğim.'
Öte yandan, hatırlarsanız, geçen hafta çarşamba günü ben bunları öngörerek bir açıklama yapmıştım.
İç piyasada dövize endeksli borçlanma için bunlar hazırlanıyorlar demiştim.
Bir ülkenin Hazinesi,
