Metnin Yazımında Emeği Geçenler
Anjelik Kelavgil, Bulut B.Sezer, Çayan Hakiki,
Doğa Karahan, Efruz Kaya, Gök Akyel, Rüzgâr Buşki, Selay Ulusoy,
Şevval Kılıç, Ulaş Dutlu
Teşekkürler
Bu kazanımı elde etmemiz yolunda mücadele vermiş, veren ve hakkımız olanı almak için
bu mücadeleyi verecek olan herkese teşekkür ederiz. Ne olursa olsun bizler buradayız.
Yalnız değilsiniz, yalnız değiliz.
Çevirmenler
Lilith HB, Hazal Yanbay
Tasarım
Nazlı Özersoy
EŞİTLİK MANİFESTOSU
Eşitlik Mücadelesinde Kaybettiğimiz Tüm Translara İthafen
4
18 Hazi̇ran Translarla Eşi̇tli̇k Günü, Kutlu Olsun!
18 Haziran, 2018 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından trans varoluşların hastalık kate-
gorisinden çıkarılması yönünde verilen düzenlemenin tarihidir. Yıllarca
“ruhsal bozukluk” olarak adlandırılıp medikalize edilen varoluşumuz; 18 Haziran’da yine
biz transların sürdürdüğü mücadele sonucu getirilen öneri ile sağlık otoriteleri
tarafından hastalık dışı tanınmaya başlandı.
Cinsel yönelim mücadelesinin simge günü olan 17 Mayıs 1990 tarihinin tam 28 yıl son-
rasında translar için tekerrür eden bu günü sahiplenmeyi, trans varoluşların tarihini sa-
hiplenmesi açısından önemli buluyor ve yıllarca geciken bu “eşitlenme” pratiğinin, cin-
siyet kimliği mücadelesi noktasında kat edilmesi gereken bu uzun yola ayna tuttuğunu
düşünüyoruz. Bu sebeple, her yıl 18 Haziran’ı
“Translarla Eşitlik Günü” olarak anacağımızı, transların eşitlik taleplerini yeniden
dile getireceğimizi duyuruyoruz!
Gelen eşitliğe doğduğumuzdan bu yana sahip olduğumuzu, hiçbir otoritenin ikilik
içindeki ve dışındaki tek bir LGBTİ+’yı bu eşitliğin dışında bırakamayacağını hatırlatıyor
ve 2012 yılında bir araya gelip yayımladığımız “Trans Manifesto”da da dediğimiz gibi, her
transın doğduğu andan itibaren verdiği mücadeleyi hareketimizin tarihi olarak kabul edi-
yor, insanlığın var olduğu günden bugüne var olan trans hareketimizin tarihine kazanım
olarak ekliyoruz! Sürekli “dayanışma”, “anma” ve “mücadele” kavramlarıyla gündemleşen
varoluşumuzu, eşitlik talebimizi yükselterek ilan ediyoruz: Translar eşitlenmedikçe kimse
eşit değildir, kimsenin yaşamı değerli değildir!
Bu sebeple, her yıl 18 Haziran’ı
“Translarla Eşitlik Günü” olarak anacağımızı,
transların eşitlik taleplerini yeniden
dile getireceğimizi duyuruyoruz!
5
Trans Varoluşları Tanımak Zorundasınız!
“Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri
sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye
veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde
kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan her bir kişiyi ve her bir kurumu bağlayan
T.C Anayasasının 10. Maddesi herkesin eşit olduğunu belirttiği halde neden senelerdir
anayasal eşitlik mücadelesi sürmektedir? Türkçe kullanımında “herkes” denildiği anda
aklımıza her bir kişi geliyor olsa da maalesef hala yargı mercilerince, bürokratik merci-
lerce ve devletin kurumlarıyla oluşturulan “herkes” kavramı her bir kişiyi nitelendirme-
mektedir. Belli ki translar “herkes”in bir parçası değiller. Yoksa
“Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine
uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” denilirken keyfi cezalara çarptırılan transları,
hastahanelerden yaka paça atılan transları, karakollarda, adliyelerde ayrımcılığa uğrayan
adalet mekanizmasına dahil olamayan transları nasıl açıklayabiliriz? Senelerdir LGBTİ+
aktivistleri tarafından mücadelesi verilen nefret suçları yasası nihayetinde çıkarılmışken
bilinçli olarak cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli nefretin görmezden gelinmesini
nasıl açıklayacağız? İşte bu gibi sebeplerden anayasal eşitlik mücadelemiz sürmektedir.
Devlet eliyle örgütlenen yok sayma, şiddet pratiklerinin ve zihniyetinin değişebilmesi
köklü bir değişim ile mümkün olur. Bunun için önemli adımlardan biri de cinsel yönelim
ve cinsiyet kimliğinin herkesçe bağlayıcılığı olan anayasa ile güvence altına alınmasıdır.
Kanun önünde eşitlenmekten bahsediliyorsa, herkesin natrans olduğu kabulünden
vazgeçmek ve trans varoluşları tanımak zorundasınız.
Anayasa Mahkemesi bir kararında kanun önünde eşitlikten şu şekilde bahsetmektedir.
“ (...) Kanun karşısında eşitlik demek, bütün yurttaşların hepsinin, her yönden aynı
hükümlere bağlı tutulmaları demek değildir. Bir takım yurttaşların başka hükümlere
bağlı tutulmaları haklı bir nedene dayanmakta ise, böyle bir durumda kanun karşısın-
da eşitlik ilkesinin çiğnenmiş olmasından söz edilemez. İnsanlar arasında yaradılış veya
çalışma gücü veya sağlık bakımından veya nitelikçe buna eşit nedenler dolayısıyla pek çok
ayırım bulunduğu açık bir gerçektir. (...)
Eşit değiliz.
Translarla EŞİTLENECEKSİNİZ.
