(Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi – 1).pdf

XVIII. yüzyılda Avrupa'da her türlü üretim faaliyetinde kol gücünün yerini makine gücünün alması ile başlayan değişimin adı Sanayi İnkılabı'dır. Sanayi İnkılabı ile Avrupa'da üretimin merkezi topraktan endüstriyel alanlara kaymış, fabrikaya dayalı üretim çoğalmıştır. Osmanlı Devleti üzerindeki olumsuz etkilerinden biri küçük sanayi atölyelerinin çökmesidir. XVIII. yüzyılda siyasi ve askerî alanda Batı ile geliştirilen ilişkiler Osmanlı toplumunu etkilemeye başlamıştır. III. Selim Dönemi'nde Avrupalı devletlerin önemli başkentlerinde daimî elçilikler açılmıştır. XIX. yüzyılın başlarında dünya siyasetine yön veren devletler arasında İtalya yer almaz. "Şark Meselesi" kavramı Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti ile olan ilişkilerini tanımlamak için kullanılmıştır. Fransız İhtilali'nin zararlarını en aza indirmek için bir araya gelen İngiltere, Prusya, Rusya ve Avusturya "Metternich sistemi" diye anılan bir politika oluşturdular. "Şark Meselesi" kavramı ilk kez Viyana Kongresi'nde siyasi bir terim olarak kullanılmıştır. Şark Meselesi'nin Avrupa'nın siyasi gündemine girmesindeki temel sebep Osmanlı Devleti üzerindeki emellerdir. XVIII. yüzyıl sonlarına kadar Osmanlı Devleti ile ilişkileri iyi olan ancak çıkarları söz konusu olduğunda Osmanlı toprağı olan Mısır'ı işgal eden Avrupa devleti Fransa'dır. XVIII. yüzyılda Avrupa devletlerinin politikaları ile ilgili olarak devletlerin ebedi dostları ya da düşmanları yoktur, ebedi çıkarları vardır. XVIII. ve XIX. yüzyıllarda meydana gelen uluslararası gelişmelerle ilgili olarak Fransız İhtilali'nin yaşanması milliyetçilik akımının imparatorlukların yapısını bozması sonucunu doğurmuştur.