Ik kwam de Antikvariat Kolon op het zuiden van Stockholm binnen om mijn voeten te laten rusten en om beschutting te zoeken tegen de brandende zon. Daar begon alles. Het bezoek was ongepland, maar ik voelde me meteen thuis, ook al was het mijn eerste keer dat ik hier was. Stof danste in de lucht en de boeken leken goed gesorteerd op de planken. In rommelige antiquariaten is het meestal moeilijk om iets te vinden, ik geef de voorkeur aan kunnen oriënteren, wat ook geldt voor het leven in het algemeen als ik erover nadenk.
Ik hinkte dieper naar binnen vanwege de schuur van mijn nieuwe schoenen en knikte beleefd naar een vrouw bij de kassa. Ze glimlachte naar me en schreef iets op in een notitieboek met een potlood. Het leek erop dat ze me niet lastig zou vallen met vragen of behulpzaam te zijn. Ik vond haar instinctief aardig, misschien wel omdat ze de goede smaak had om me met rust te laten.
Ik drong dieper naar binnen en deed alsof ik wist waar ik naartoe ging en belandde bij een afdeling poëzie. Ook hier voelde ik me thuis, ook al lees ik poëzie niet gewoonlijk. Ik was positief verrast dat ik enkele titels herkende. In dit soort situaties kan ik langdurig aarzelen en onzeker worden over wat ik zoek, maar meteen had ik een voorkeur voor een boek met de voorkant naar buiten, misschien door de vrouw die ik net was gepasseerd. Het boek heette "Richtingen" en was geschreven door Jonas Eng, een voor mij onbekende auteur. Op de voorkant stond een sfeervolle afbeelding van een verlaten huis aan een meer in het schemerlicht. Poëzie is niet wat ik gewoonlijk lees, ik ben meer een detective-lezer, maar omdat ik toevallig in de antiquariaten terechtkwam en me zo duidelijk aangetrokken voelde tot dit boek, dacht ik dat het voorbestemd was dat ik het zou kopen. Bijna alsof ik geen keuze had. De prijs was ook erg laag.
Toen ik de dichtbundel aan de vrouw achter de kassa gaf, was het aangenaam koel geworden en plakte mijn jurk niet langer aan mijn benen. Buiten de antiquariaten ging het leven door als een voortdurende koorts, maar tussen de boekenkasten stond de tijd stil. Ze herkende het boek en glimlachte.
"Dat was Jonas die het boek bij ons heeft ingeleverd. Hij komt hier af en toe poëzie kopen."
Dat fascineerde me. Het was alsof Jonas me plotseling dichter stond. Bijna alsof we bekenden waren. Ik wilde meer weten en vroeg:
"Komt hij vaak?"
"Nee, nu is het al een tijdje geleden. En hij is een beetje speciaal, een beetje moeilijk om mee om te gaan."
"Dat kan zo zijn als je te veel schrijft", zei ik, maar vroeg nieuwsgierig en misschien een beetje te direct:
"Hoe bedoel je, speciaal?"
"Ik wil niet slecht over hem praten, maar hij is intens en heeft vaste meningen. Hij praat veel over zichzelf en zijn schrijven. Ik denk dat hij baat zou hebben bij het niet zo serieus nemen van zichzelf. Onlangs heeft hij veel gesproken over Het negatieve werk. Weet jij wat dat is?"
"Nee", gaf ik toe, maar ik werd geïnteresseerd.
"Als ik het goed begrijp, uit wat hij heeft verteld, is het een groep schrijvers die zich bezighoudt met levensbeschouwing en occultisme. Hij is lid, maar was onlangs boos over een afgewezen artikel dat hij voor hun ledenblad had geschreven. Dat geeft een redelijk beeld van wie hij wil zijn, of denkt dat hij is."
Ik betaalde en stopte het boek in mijn tas. Ik stelde me voor dat Jonas een beetje onplezierig was. Ondanks dat wilde ik dat hij een interessant persoon zou zijn, maar interessant op een manier dat je hem op afstand wilt houden en niet te dichtbij. Samen zijn met hem zou moeilijk zijn, ja, ronduit onmogelijk, maar als schrijver mag hij best een beetje eigenaardig zijn. Het is belangrijk om op te vallen en niet als iedereen anders te zijn om je lezers te boeien, heb ik gehoord.
Ik bedankte voor de aankoop en verliet de antiquariaten. De gezellige en tijdloze sfeer verdween en ik keek in mijn tas om me te verzekeren dat het boek er nog was. Dat was het natuurlijk, en de rest van de dag liep ik rond met het gevoel dat er iets vreemds was gebeurd, iets magisch zonder dat het per se iets bijzonders of magisch was aan mijn boekaankoop. Ik wilde dat Jonas Engs boek en zijn connectie met Het negatieve werk een opmaat zouden worden tot een avontuur. Deze constante sollicitaties waar ik me mee bezighield, resulteerden niet in een baan, niet eens in een sollicitatiegesprek. Het was uitermate vermoeiend, niet in de laatste plaats omdat ik aanvankelijk dacht dat de werkloosheid van korte duur zou zijn. Nu herkende ik mezelf bijna niet meer en het is drie jaar geleden dat ik werd ontslagen als onderhoudstechnicus.
Toen ik later die avond mijn voet had verbonden en in bed lag, haalde ik het boek tevoorschijn. De verwachtingen waren groot, ook al wist ik niet goed waarop. Ik wilde dat het meer zou zijn dan alleen een boek, en op een bepaalde manier werd die wens ingewilligd toen ik een opdracht met rode inkt op het schutblad zag: Aan Het negatieve werk. Jonas Eng.
Dat had ik eerder over het hoofd gezien toen ik door het boek bladerde. Ik legde het exemplaar op mijn borst en voelde me gedwongen om...
